Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti (TDTU) Toshkent shahrida joylashgan davlat universiteti bo‘lib, muhandislik, energetika, neft-gaz va kon-metallurgiya sohalarida kadrlar tayyorlaydi. Universitet rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, “Muhandislik ishi”, “Ishlab chiqarish va ishlov berish” hamda “Gigiena va ishlab chiqarishda mehnat muhofazasi” ta’lim sohalari bo‘yicha Muvofiqlashtiruvchi soha kengashlariga rahbarlik qiladi.
Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti: tarixi
Universitet tarixi 1920-yilga borib taqaladi: o‘sha yili Turkiston davlat universiteti qoshida texnika fakulteti tashkil etilgan. 1929-yilda uning negizida O‘rta Osiyo paxtachilik-irrigatsiya politexnika instituti ochilgan, 1933-yilda u O‘rta Osiyo industrial instituti, 1949-yilda O‘rta Osiyo politexnika instituti, 1961-yilda esa Toshkent politexnika instituti deb qayta nomlangan.
1991-yilda Toshkent politexnika instituti va Toshkent mashinasozlik instituti asosida Toshkent davlat texnika universiteti tashkil etildi. Abu Rayhon Beruniy tavalludining 1000 yilligi munosabati bilan o‘sha yili unga Beruniy nomi berilgan, 2017-yilda esa O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimov xotirasini abadiylashtirish maqsadida universitetga uning nomi qo‘yilgan.
Fakultetlar va ta’lim yo‘nalishlari
Universitet saytida beshta fakultet ko‘rsatilgan:
- Energetika muhandisligi fakulteti;
- Geologiya-qidiruv va kon-metallurgiya fakulteti;
- Neft va gaz fakulteti;
- Elektronika va avtomatika muhandisligi fakulteti;
- Mexanika muhandisligi fakulteti.
Bundan tashqari fakultetlararo umumta’lim kafedralari va chet tillar markazi faoliyat yuritadi. Universitetning 2023–2024 o‘quv yiliga oid tarixiy ma’lumotida 74 ta bakalavriat yo‘nalishi, 76 ta magistratura mutaxassisligi va 53 ta kafedra qayd etilgan; o‘quv rejalarida jami 1 302 ta fan (bakalavriatda 960, magistraturada 342) bo‘lgan. Kafedralar qatorida Atom elektr stansiyalari va issiqlik energetikasi, Muqobil energiya manbalari, Mexatronika va robototexnika, Biotibbiyot muhandisligi, Sanoat dizayni, Konchilik ishi, Metallurgiya, Neft-gazkimyo sanoati texnologiyasi, Axborot texnologiyalari kabilar bor. Universitet qoshida 2 ta filial, 1 ta akademik litsey va 3 ta texnikum ishlaydi.
O‘quv jarayoni bakalavriatda kunduzgi, sirtqi va kechki, magistraturada kunduzgi shaklda, kredit-modul tizimi asosida olib boriladi va har yili sentabrdan boshlanadi. Yangi fanlar orasida raqamli energetika, shamol va quyosh energetikasi, robotlarni dasturlash asoslari, sun’iy intellekt asoslari, kiberxavfsizlik asoslari, yashil energetika, elektromobillar va gibrid transport vositalari kabilar sanab o‘tilgan.
Infratuzilma va talabalar hayoti
Universitet hududi 28,5 gektarni egallaydi. Unda 11 210 o‘ringa mo‘ljallangan 7 ta o‘quv binosi, 5 202 o‘rinli 13 ta talabalar turar joyi va 2 ta yopiq sport majmuasi bor. Talabalarning umumiy soni 2023–2024 o‘quv yiliga oid ma’lumotda 21 846 nafar deb ko‘rsatilgan. Saytda masofaviy ta’lim va talabalar axborot tizimi HEMIS, elektron kutubxona, Virtual laboratoriya platformasi, dars jadvali va korporativ elektron pochta xizmatlari joylashtirilgan. Yangiliklar bo‘limida zamonaviy ilmiy-tadqiqot va 5D interaktiv laboratoriyalar ochilgani haqida xabar berilgan.
Xalqaro hamkorlik va ilmiy faoliyat
Universitetda 2023-yil ma’lumotiga ko‘ra 953 nafar professor-o‘qituvchi ishlagan, ularning 472 nafari ilmiy darajaga ega (114 nafari fan doktori, 358 nafari PhD); ilmiy darajali pedagoglar ulushi 49,5 foizga yetgan. O‘sha yili 66 ta doktorlik dissertatsiyasi himoya qilingan (60 ta PhD va 6 ta DSc), 5 ta ilmiy kengash faoliyat yuritgan. Scopus bazasidagi jurnallarda 2022-yilda 347 ta, 2023-yilda 602 ta maqola chop etilgan. Universitetda 15 ta ilmiy laboratoriya va 1 ta ilmiy-tadqiqot markazi bor, 2019-yildan beri “G‘oya-Tashabbus-Imkoniyat” innovatsiya klubi (inkubatsiya markazi) ishlaydi, InnoGroup va EDU-LAB spin-off korxonalari faoliyat yuritadi.
Xalqaro reytinglarda universitet 2022-yilda e’lon qilingan QS Asia University Rankings 2023 da 501–550-o‘rinni egallagan, 2023-yilda Times Higher Education World University Rankings 2024 da “reporter” maqomiga erishgan. Saytdagi yangiliklarga ko‘ra, Nagaoka texnologiya universitetining O‘zbekistondagi vakolatxonasi universitetda ochilgan, Xitoy tashkilotlari bilan yashil energetika yo‘nalishida hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
