“Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti (TIQXMMI) Toshkent shahrining Mirzo Ulug‘bek tumanida, Qori-Niyoziy ko‘chasida joylashgan davlat oliy ta’lim muassasasi. Universitet suv xo‘jaligi, qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash, raqamli texnologiyalar, ekologiya va yer resurslarini boshqarish sohalari uchun mutaxassislar tayyorlaydi. 2021-yilgi Prezident qaroriga ko‘ra unga milliy tadqiqot universiteti maqomi berilgan.
Universitet tarixi va rivojlanishi
Rasmiy saytdagi tarixiy ma’lumotga ko‘ra, universitet ildizlari 1923-yilga borib taqaladi: o‘sha paytda Turkiston davlat universiteti texnika fakultetining gidrotexnika bo‘limi tarkibidagi melioratsiya muhandisligi fakulteti faoliyat boshlagan. Shu yili birinchi bitiruvchilar, ya’ni 24 nafar agronom va 16 nafar gidromelioratsiya muhandisi diplom olgan. 1929-yilda bu fakultet negizida mexanika qurilishi va suv xo‘jaligi fakultetlari ochilib, O‘rta Osiyo paxtachilik irrigatsiya politexnika instituti tashkil etilgan.
1934-yilning 11-noyabridan muassasa Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti nomini olgan. Keyingi o‘n yilliklarda yangi fakultetlar paydo bo‘ldi: yer qurilishi (1945), gidromelioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash (1946), gidroenergetika qurilishi (1946), qishloq xo‘jaligi mashinalarini ta’mirlash texnologiyasi (1974) va umummuhandislik (1979). 2004-yil 30-martda Vazirlar Mahkamasi qaroriga binoan institut Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti deb qayta nomlangan, keyinchalik esa hozirgi nomga qaytib, milliy tadqiqot universiteti maqomini olgan.
Ta’lim dasturlari va ilmiy salohiyat
Universitetning o‘z ma’lumotiga ko‘ra, u 38 tadan ortiq bakalavriat, 36 ta magistratura va 21 ta doktorantura dasturini, shuningdek 15 ta malaka oshirish kursini taklif etadi. Bakalavriat yo‘nalishlari bir necha sohani qamrab oladi:
- suv xo‘jaligi va melioratsiya, gidrotexnika va geotexnika muhandisligi, gidroenergetika;
- qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalashtirish, mexatronika va robototexnika, texnologik mashinalar va jihozlar;
- dasturiy injiniring, sun’iy intellekt, elektr va energetika muhandisligi;
- geodeziya va geoinformatika, kartografiya, kadastr, yer kadastri va yer tuzish;
- ekologiya va atrof-muhit muhofazasi, mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi;
- iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi, statistika, turizm, yurisprudensiya, filologiya va tillarni o‘qitish (ingliz tili).
Saytda aytilishicha, universitetda 24 ta laboratoriya va 70 gektarlik o‘quv-ilmiy markaz bor. Ularda aqlli sug‘orish, tuproqshunoslik, mexatronika, qayta tiklanuvchi energiya, sun’iy intellekt va aniq qishloq xo‘jaligi bo‘yicha tadqiqotlar olib boriladi. 2024-yilda 38 tadan ortiq ilmiy loyiha bajarilgan, natijalar Scopus va Web of Science bazalaridagi maqolalarda hamda xalqaro konferensiyalarda e’lon qilingan.
Infratuzilma va talabalar hayoti
Universitet ma’lumotiga ko‘ra, so‘nggi yillarda ikkita talabalar turar joyi, raqamli kutubxona, IT inkubator, aqlli auditoriyalar va zamonaviy sport inshootlari foydalanishga topshirilgan. Talabalar uchun ilmiy to‘garaklar, volontyorlik, sport, Yoshlar ittifoqi faoliyati va stipendiya dasturlari mavjud. Universitet 25 dan ortiq ishlab chiqarish korxonasida kafedra filiallariga, 16 ta maxsus laboratoriyaga va 100 nafardan ortiq talabaga ish beruvchi stipendiyasi dasturlariga ega. Universitet o‘z brendi ostida mini elektr traktor va agrodron yaratgan.
Xalqaro hamkorlik va reytinglar
Universitet 30 dan ortiq xalqaro hamkorlik loyihasini amalga oshirgan va 20 dan ziyod mamlakatdan talabalar hamda olimlarni qabul qilgan. Saytda keltirilishicha, 2024-yilda Qozog‘istonning Olmaota shahrida xalqaro filial ochilgan, Bishkekda filial ochish esa 2028-yilga rejalashtirilgan. Universitet rasmiy sahifasida “QS World University Rankings 2027” reytingida 458-o‘rinni, “THE World University Rankings 2026” reytingida 501-o‘rinni egallagani qayd etiladi. 2030-yilgacha dunyo universitetlarining birinchi 300 tasiga kirish, qo‘shma ta’lim dasturlarini kengaytirish va barcha yo‘nalishlarni xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish strategik maqsad sifatida belgilangan.
